محضر او مىشتافتند و كسى از مدينه ديدن نمىكرد جز اين كه به خدمت او شرفياب شده و از علوم بىپايانش بهره‌ها مىگرفت . و همو مىنويسد : كان يقصده من ائمة الفقه و الحديث كثيرون . « 1 » از بزرگان فقه و حديث ، خيلىها به قصد بهره‌گيرى علمى پيش حضرتش مىآمدند . و از عيون الاخبار نقل شده است كه : قد أخذ عنه اهل الفقه ظاهر الحلال و الحرام . « 2 » فقيهان ، احكام حلال و حرام را از او مىگرفتند . او همانند پدرش امام سجاد عليه السّلام ، كه شهرت عظيم علمى در ميان مردم داشت ، مورد احترام خاص و عام بود . محمد بن منكدر كه خود يكى از محدثان معروف اهل سنت بود ، در عظمت امام پنجم شيعيان چنين مىگويد : من جانشين على بن الحسين ، از ميان فرزندان او را - كه نزديكترين آنان به او از نظر علم و فضيلت هم مىبايست باشد - نديده بودم تا روزى كه به محضر فرزندش محمد باقر عليه السّلام رسيدم . « 3 » بسيارى از دانشمندان بزرگ اسلامى دربارهء مقام علمى و موقعيت فقهى حضرتش جملات زيبايى بر زبان رانده‌اند كه استاد اسد حيدر آنها را در كتاب خود گرد آورده است . « 4 » فراوانى و گستردگى روايات امام در زمينه‌هاى فقه ، اعتقادات و علوم ديگر اسلامى ، سبب شد تا محدثان اهل سنت نيز از آن حضرت نقل حديث نمايند . يكى از معروفترين آنها « ابو حنيفه » است . او با توجه به اين كه بيشتر احاديث وارده از طريق اهل سنت را نمىپذيرفت ، روايات زيادى از طريق اهل بيت و به ويژه امام باقر عليه السّلام نقل كرده است . « 5 » ذهبى دربارهء كسانى كه از امام روايت كرده‌اند از عمرو بن دينار ، اعمش ، اوزاعى ، ابن جريح و قرة بن خالد ياد كرده است . « 6 » ابو اسحاق وقتى به او مراجعه كرد و مقام بسيار بلند و اعجاب‌انگيز علمى او را

--> ( 1 ) . الامام الصادق ، ص 22 دار الفكر العربى بيروت ( 2 ) . حياة الامام الباقر عليه السّلام ، ج 1 ، ص 139 ( 3 ) . الاتحاف ، ص 145 ( 4 ) . الامام الصادق و المذاهب الاربعه ، ج 2 ، صص 439 - 435 ( 5 ) . تذكرة الحفاظ ، ج 1 ، ص 127 ؛ نك : جامع مسانيد الامام الاعظم ابو حنيفه . ( 6 ) . تذكرة الحفاظ ، ج 1 ، ص 124